İstinafa Cevap Süresi: Hukukta “İstinafa Cevap Kaç Gündür?” Sorusu Üzerine Tarihsel ve Hukuki Bir İnceleme
Tarihsel Arka Plan: Hukuk Yolunun Evrimi
Hukuk dünyasında “istinaf” mekanizması, ilk derece mahkemelerinin verdiği kararların üst derece mahkemeler tarafından yeniden incelenebilmesini sağlayan bir kanun yoludur. Bu sistemin gerisine bakıldığında, demokratikleşme süreçleri, hukukun üstünlüğü anlayışının gelişimi ve yargı denetiminin artması gibi toplumsal kırılma noktaları çıkar. Örneğin Osmanlı döneminde yargı yolları sınırlı ve merkezi iktidar denetimi ağır iken, Cumhuriyet dönemiyle birlikte hukuk yolları genişlemiş, yargı kararlarının denetlenmesi güç kazanmıştır. Bu çerçevede, istinaf yolunun işleyişine dair mevzuatın ortaya çıkması da toplumsal dönüşümün bir göstergesidir.
Türkiye’de özellikle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (“HMK”) ile birlikte, hukuk mahkemelerinde istinaf süreci ve cevap dilekçesine dair hükümler netleşmiştir. Bu hukuki düzenlemeler, bireylerin karar sonrası hakkını kullanabilmesi, ilk derece mahkemesi kararlarının usul ve esas yönünden denetlenebilmesi anlamında önemlidir. Böylece “süre” meselesi de hukuk güvenliği açısından kritik hâle gelmiştir.
Süre Ne Kadar? “İstinafa Cevap Kaç Gündür?”
İlk derece mahkemesinin kararına karşı tarafın istinaf başvurusu yapmasıyla birlikte, karşı tarafa bu başvuruya yanıt verme hakkı doğar. Bu kapsamda cevap dilekçesi süresi için yapılan düzenleme şudur: HMK m. 347’ye göre, istinaf dilekçesi kararı veren mahkeme veya başka bir mahkemeye verildiğinde, bu dilekçe kararı veren mahkeme tarafından karşı tarafa tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren iki hafta (14 gün) içinde cevap verilmesi gerekir. [1]
Bazı kaynaklarda bu sürenin 15 gün olarak da ifade edildiği görülmektedir. [2] Örneğin bir kaynakta:
> “İstinaf dilekçesine karşı karşı taraf, tebliğden itibaren iki hafta içinde yazılı olarak cevabını verebilir.” [3]
> Dolayısıyla pratikte “cevap süresi” genellikle 14 ila 15 gün aralığında değerlendirilmekte, hukuk uygulamasında bu sürenin kaçırılmaması önem arz etmektedir.
Bu Sürenin Toplumsal ve Hukuki Önemi
Bu sürenin varlığı, yalnızca teknik bir usul kuralı değil, aynı zamanda hukuki güvenlik ve toplumsal adalet anlayışının bir yansımasıdır. Karar sonrası tarafların suskun kalması halinde, ilk mahkeme kararının hemen kesinleşmesi ve uygulamaya geçirilmesi mümkündür. Öte yandan, cevap dilekçesi verilmesi, tarafın savunma hakkını kullanması açısından kritik bir aşamadır. Bu bağlamda süre ihlali, mağduriyet riskini artırabilir.
Akademik kaygılar açısından da bu sürenin yeterliliği tartışılmaktadır. Bazı hukukçular, günümüz davalarının karmaşıklığına, delil yoğunluğuna ve mahkeme iş yüküne bakarak “14 gün cevabın hazırlanması için yeterli midir?” sorusunu sormaktadır. Bu açıdan süre standartlarının yeniden değerlendirilmesi, yargı reformlarının gündemine girmiştir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
– Sürenin başlangıcı istinaf dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edildiği gün ile başlar. [1]
– Süre içinde cevap verilmezse, karşı tarafın savunma imkânı sınırlanabilir; dosya mevcut haliyle değerlendirilerek karar verilebilir. [4]
– Sürenin kaçırılması hali ciddi sonuçlar doğurabilir: ilk derece mahkemesi kararının onanması veya savunma hakkının zayıflaması gibi riskler vardır.
– Süre ile ilgili kurallar farklı yargı alanlarında (örneğin idari yargı, ceza yargısı) farklılık gösterebilir; bu yüzden spesifik davaya uygun hukuki inceleme önemlidir. [5]
Sonuç
Özetle, “İstinafa cevap kaç gündür?” sorusunun hukuki karşılığı Türkiye’de genellikle 14 gün olarak uygulanmakta, bazı kaynaklarda 15 gün olarak belirtilmektedir. Bu süre, istinaf başvurusunun tebliğinden itibaren başlar ve tarafların savunma haklarını kullanabilmeleri için kritik bir zaman dilimidir. Toplumsal adaletin işleyişi, hukuk güvenliği ve bireylerin haklarını koruma açısından bu sürenin bilinmesi büyük önem taşır. Hukuk dünyasında süreler sadece birer formalite değil, bireyin hakkını savunmasının ön koşullarından biridir.
—
Sources:
[1]: https://mustafakok.av.tr/istinafa-cevap-suresi/?utm_source=chatgpt.com “İstinafa Cevap Süresi 2025 Avukat Mustafa Kök”
[2]: https://istinaf.com/istinafa-cevap-suresi-ne-kadardir/?utm_source=chatgpt.com “İstinafa Cevap Süresi Ne Kadardır? – istinaf.com”
[3]: https://www.kocarslanhukuk.com/istinaf-surecinde-cevap-dilekcesi-nasil-verilir/?utm_source=chatgpt.com “İstinaf Sürecinde Cevap Dilekçesi Nasıl Verilir?”
[4]: https://www.ne-olur.com.tr/istinafa-cevap-verilmezse-ne-olur?utm_source=chatgpt.com “Istinafa cevap verilmezse ne olur?”
[5]: https://mdmhukuk.com/istinafa-cevap-suresi/?utm_source=chatgpt.com “İstinaf Nedir? İstinafa Cevap Süresi Nedir? – MDM Hukuk”