Kategori: Makaleler

Schumpeter Üçlüsü: Toplumsal Değişim ve Ekonomik Yapılar Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme Toplumsal Yapılar ve Değişim: Bir Bakış Açısı Düşüncelerimizin şekillendiği, kültürlerin etkileşimde bulunduğu ve toplumların evrildiği bir dünyada, ekonominin ve toplumsal yapının birbirine ne kadar bağlı olduğunu görmek bizi şaşırtabilir. Sosyolojiyi düşündüğümüzde, toplumların davranışlarını, değerlerini ve normlarını belirleyen güç dinamikleri ve ekonomik yapılar her zaman birbirine örülüdür. Bu yazıda, Schumpeter’in “üçlü” teorisini, bu dinamikleri ve güç ilişkilerini daha derinlemesine anlamak için bir lens olarak kullanacağız. Joseph Schumpeter, ekonominin sadece istikrarlı bir büyüme modeline dayanmadığını, aksine yaratıcı yıkım (creative destruction) ve yenilik ile şekillendiğini savunur. Bu bağlamda, Schumpeter’in geliştirdiği “üçlü” kavramı,…

Invert Şeker Şurubu Nasıl Yapılır? Toplumun İçinde Bir Tarif Bazen en basit mutfak tarifleri, gündelik hayatın ne kadar toplumsal olduğunu fark etmemize vesile olur. Bir tencerede kaynayan şeker ve suyu izlerken, aslında sadece bir karışımın değil; alışkanlıkların, normların ve görünmez ilişkilerin de dönüşümüne tanıklık ederiz. Invert şeker şurubu nasıl yapılır? sorusu ilk bakışta teknik bir merak gibi görünse de, bu sorunun etrafında dolaşan pratikler bize toplumun nasıl işlediğine dair çok şey söyler. Yemek yapmak, tatlandırmak, paylaşmak ve üretmek; hepsi birey ile toplum arasındaki karmaşık etkileşimin birer yansımasıdır. Bu yazı, invert şeker şurubunu sadece bir gıda ürünü olarak değil, sosyolojik bir…

E-Devletten Muvafakat Verme Kaldırıldı Mı? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Kaynaklar her zaman kıttır. Bu basit ama derinlemesine bir gerçeklik, ekonomik düşüncenin temelini oluşturur. Her birey ve her toplum, sınırlı kaynakları en verimli şekilde kullanma amacı güderken, bu kaynakların dağılımı her zaman bir seçim yapmayı gerektirir. Ekonomik kararlar, sadece birim başına maliyet ya da kar değil, aynı zamanda toplumsal refahı da doğrudan etkileyen kararlar olmalıdır. Son yıllarda Türkiye’de özellikle kamu hizmetlerine ilişkin dijitalleşme ve bürokratik süreçlerin basitleştirilmesi konusunda atılan adımlar, bu seçimlerin ve sonuçların çok daha hızlı ve görünür hale gelmesine olanak sağladı. E-devlet üzerinden yapılan işlemler, bu sürecin merkezinde yer…

İzohips Haritasında Sırt Nasıl Gösterilir? Geçmişin Topografyasını Anlamak Tarihçiler olarak geçmişin izlerini sürmek, yalnızca yazılı belgelerde değil, doğal dünyanın kendisinde de gizli kalmış pek çok ipucunu ortaya çıkarmak demektir. Her köşe başında bir hikaye yatar; bir zamanlar insanların ayak basmış olduğu toprak, binlerce yıl süren toplumsal dönüşümlerin etkilerini taşır. Topografya, bu dönüşümlerin izlerini en net şekilde gözler önüne seren alanlardan biridir. İzohips haritaları ise, bu toprakların üzerinde adeta bir dil gibi konuşur. Ancak, bu haritaların dilini çözebilmek, sadece bir coğrafi analiz değil, aynı zamanda geçmişin izlerini anlamaya yönelik bir çabadır. Bugün, izohips haritasında sırt nasıl gösterilir? sorusunu ele alırken, tarihi…

Öğrenci Koordinatörü Ne Demek? Giriş: Bir Anlam Arayışı Hayatın anlamı, zaman zaman bir nehir gibi akıp giderken, bazen de durur, suyun içinde kayboluruz. Bir insanın bir şeyin ne olduğunu, ne olmaması gerektiğini anlaması, bazen o şeyin içindeki bir çatışmayı fark etmesiyle başlar. Bu felsefi sorgulama, birçok farklı alanda kendini gösterir; felsefenin klasik dallarından biri olan etik, insanın doğruyu yanlıştan ayırt etmesini, epistemoloji (bilgi felsefesi) ise gerçeği ve bu gerçeğe nasıl ulaşabileceğimizi sorgular. Ontoloji (varlık felsefesi) ise varlıkların, var olma biçimlerinin ne olduğunu sorar. Öğrenci koordinatörü de bir anlamda bu sorgulamanın tam merkezine yerleşir. Peki, öğrenci koordinatörü ne demektir? Bu rolde,…

Bir Yuva Kaybı ve Bir Destek: Yardım Ne Kadar Sürer? Bir evden çıkarılmanın verdiği sarsıntıyı yaşadınız mı hiç? Anahtarı cebinizde hissedip, kapının ardında bıraktığınız anılarınızı düşünün. İşte tam o anda devletin uzattığı bir “kira yardımı” eli var—maddi bir destek gibi görünmesine rağmen, aslında yurttaşlık, iktidar, meşruiyet ve demokrasi kavramlarının somutlaştığı bir siyasal uygulama. Türkiye’de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kira yardımı kaç ay verilecek? sorusu yalnızca bir sayıdan ibaret değildir; devlet ile birey arasındaki güven ilişkisini, politika yapım süreçlerini ve toplumsal düzenin nasıl yeniden üretildiğini sorgulamayı gerektirir. Kira Yardımı: Ne, Neden, Nasıl? Kentsel Dönüşüm ve Devlet Politikası Kira yardımı, özellikle kentsel…

Ücretsiz İzne Ayrılınca İşsizlik Maaşı Alınır Mı? Günümüzün hızla değişen iş dünyasında, geleceğe dair pek çok soru ve belirsizlikle karşı karşıya kalıyoruz. Özellikle genç bir yetişkin olarak, teknoloji ve iş dünyasındaki dönüşümleri izlerken, iş hayatımda karşılaşabileceğim olasılıkları, potansiyel kaygıları ve fırsatları sürekli düşünüyorum. Bir yandan dijitalleşmenin sunduğu avantajlardan heyecan duysam da, diğer yandan bu değişimin getirebileceği zorluklardan endişeliyim. Mesela, “Ücretsiz izne ayrılınca işsizlik maaşı alınır mı?” gibi bir sorunun, ileride hayatımı nasıl etkileyebileceğini düşündüğümde, bu sorunun sadece bugünü değil, geleceği de şekillendireceğini fark ediyorum. Bugün, belki de yarının iş dünyasında, çalışanların hakları, iş güvenceleri ve sosyal güvenlik sistemleri büyük bir…

Samimi Bir Giriş: Neden “Yarım Paket Makarna – Salça Oranı” Üzerinden Pedagoji? Bir gün evimde makarna kaynatıyorum; paketimde “4 kişi için” yazıyor ama ben yalnızım ya da iki kişiyiz. Dolayısıyla “yarım paket” kullanmaya karar veriyorum. Ardından salça porsiyonunu — tam pakete göre yazan miktarı — nasıl ayarlayacağımı düşünürken, bu basit mutfak kararının aslında benim içsel sezgilerime, deneme‑yanılaya ve önceki deneyimlerime dayandığını fark ettim. Bu küçük karar bile bize öğretiyor: öğrendiklerimizi, deneyimlerimizi ve beklentilerimizi yeniden değerlendirmemizi. Bu yüzden bu yazıda “yarım paket makarnaya ne kadar salça” sorusunun ötesine geçerek, bu kararın ardındaki öğrenme süreçlerine — pedagojik bir mercekten — bakmak istiyorum.…

Vekil Vermek Ne Demek? Felsefi Bir Bakış Açısı Vekil vermek, tarih boyunca insan ilişkilerinde önemli bir yer tutmuş ve farklı anlam katmanlarıyla şekillenmiş bir kavramdır. Felsefi açıdan bakıldığında, vekil vermek, birinin başka birine belirli bir yetki devretmesi anlamına gelir. Ancak bu basit açıklama, kavramın derinliklerine indiğimizde, yalnızca bir başlangıçtır. Vekil vermek, etik, epistemolojik ve ontolojik açılardan büyük bir anlam taşır ve her bir perspektif, bu kavramı farklı şekillerde ele alır. Bu yazıda, vekil vermenin ne anlama geldiğini, çeşitli felsefi disiplinler ışığında tartışarak, okuyucuları düşünsel bir yolculuğa davet edeceğiz. Etik Perspektiften Vekil Vermek Etik açıdan vekil vermek, en basit tanımıyla, bir…

Tasarrufun İptali Davası Nasıl Reddedilir? Edebiyatla Düşünsel Bir Çözümleme Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi: Edebiyatçının Perspektifi Edebiyat, yaşamın karmaşıklığını anlamamıza yardımcı olan en güçlü araçlardan biridir. Her bir kelime, her bir cümle, bir evreni, bir karakteri, bir duyguyu ya da bir durumu yansıtma gücüne sahiptir. Edebiyatçılar, kelimeler aracılığıyla insan ruhunun derinliklerine iner, toplumların yüzeyde görünenin ötesine geçer ve okurları başka dünyaların kapılarını aralamaya davet eder. Aynı şekilde, hukuki bir durumun – örneğin bir tasarrufun iptali davasının – reddedilme biçimi de, bir edebi yapının ortaya konması gibi, yalnızca kurallar ve prosedürlerden ibaret değildir. Bu dava, tıpkı bir romanın çatışmaları gibi,…